Krótkie teksty do czytania dla dzieci

Co to jest krótki tekst do czytania dla dziecka?

Krótki tekst do czytania to taki, który dziecko przeczyta w jednym podejściu; jego miarą jest liczba wyrazów i trudność liter, nie liczba linijek. Kilka linijek z dwuznakami i zmiękczeniami jest dla początkującego trudniejsze niż dłuższy tekst z samych sylab otwartych. Prosty tekst do czytania jest więc prosty w składni i w głoskach, ale nie pozbawiony treści.

Dobra czytanka ma trzy cechy:

• fabułę w kilku zdaniach: zdarzenie, problem, zakończenie,
• jednego głównego bohatera i jedno zdarzenie,
• pytania pod tekstem.

Ćwiczenia czytania ze zrozumieniem składają się z tekstu i kilku pytań, a w najprostszej wersji z obrazka i kilku zdań; najkrótsze mają tylko dwa pytania kontrolne. Katalogi bajek, na przykład bajkokraj.pl, mierzą długość czasem czytania, 3-7 minut, ale to czas czytania na głos przez dorosłego. Dziecko czytające samo potrzebuje tekstu wyraźnie krótszego. Bajka na dobranoc też go nie zastąpi: czyta się ją wieczorem dla przyjemności, bez pytań.

Czytanki bez zdarzenia odrzucam od razu. „To jest kot. Kot jest szary.” daje materiał tylko na pytanie o kolor kota, czyli o wyszukanie słowa. Nawet 20 wyrazów powinno mieć mały problem i rozwiązanie.

Jak długi jest krótki tekst na danym etapie?

Na początku nauki to 15-25 wyrazów, a u ośmio- i dziewięciolatka 90-130; poziom pośredni pokazuje tabela. Widełki to zalecenie redakcji, a wiek jest orientacyjny. Zacznij od poziomu, na którym dziecko czyta samo, bez zatrzymywania się w co drugim wyrazie.

Poziom	Wiek orientacyjnie	Liczba wyrazów	Długość zdań	Litery i trudności	Pytania
1. Pierwsze zdania	5-6 lat lub początek klasy 1	15-25	3-5 wyrazów	sylaby otwarte, potem proste zamknięte, prawie bez dwuznaków	2
2. Dochodzą nowe głoski	6-7 lat	40-60	do 8 wyrazów	sz, cz, ch, zmiękczenia i pierwsze rz, ż, ó w częstych wyrazach	3
3. Dłuższa historia	8-9 lat, klasy 2-3	90-130	dłuższe, dialog dozwolony	rz, ż, ó, dialog	4

Teksty dla klasy 1 wydawnictwa drukują dużą czcionką i układają od łatwych do trudnych (wir-wydawnictwo.com). Najpierw idą sylaby otwarte (ma, lo, ku), na końcu dwuznaki (ch, cz, dz, dź, dż, rz, sz) i spółgłoski miękkie (ć, ś, ź, ń, dź). Poziomy 1 i 2 pokrywają klasę pierwszą, a czytanki dla pierwszoklasisty z kluczem są w osobnym wpisie.

Krótkie teksty z pytaniami i odpowiedziami

Sześć krótkich czytanek dla dzieci, po dwie na każdy poziom, napisano od zera; każda to krótkie opowiadanie do czytania w jednym podejściu. Pod tytułem stoi metryczka: liczba wyrazów, liczba zdań, trudności i liczba pytań. Pod pytaniami jest klucz odpowiedzi.

Poziom 1: pierwsze zdania

Wyrazy dobieraj od najłatwiejszych. Najpierw idą dwusylabowe z sylab otwartych (mapa, woda, ryba), potem jednosylabowe zamknięte (las, dom, sok), potem sylaba otwarta plus zamknięta (kotek, rower, balon). Wyrazy wielosylabowe, jak cebula czy motyle, dochodzą dopiero później. Taką kolejność podaje czasdzieci.pl. Z takich wyrazów da się ułożyć tekst na 20 wyrazów, który dziecko naprawdę przeczyta; dwuznaków i zmiękczeń prawie w nim nie ma.

Tekst 1: Gdzie jest kura? (20 wyrazów)

Wyrazy: 20; zdania: 6; trudności: sylaby otwarte i proste zamknięte, bez dwuznaków; pytania: 2 (wyszukanie i wniosek)

Kura Tola zniknęła. Ola woła Tolę. Pusto. Ola biega koło domu Burka. Tam leży pies Burek. Na Burku leży Tola.

1. Kto szukał kury?
2. Skąd wiesz, że kura i pies się lubią?

Odpowiedzi:

1. Ola.
2. Przykład: Tola leży na Burku, więc nie boi się psa i jest jej przy nim dobrze. Też dobra: Kura wybrała dom psa i leży na nim, więc musi go lubić.

Tekst 2: Rower Tomka (20 wyrazów)

Wyrazy: 20; zdania: 6; trudności: sylaba otwarta plus zamknięta (rower, pompka, Tomek), dz w „jedzie”, zmiękczenie ci w „babci”; pytania: 2 (prawda lub fałsz i wniosek)

Tomek ma nowy rower. Koło jest puste. Tata ma pompkę. Tata pompuje koło. Rower jest gotowy. Tomek jedzie do babci.

1. Prawda czy fałsz: Tomek sam napompował koło.
2. Co by było, gdyby tata nie pomógł?

Odpowiedzi:

1. Fałsz. Koło napompował tata.
2. Przykład: Koło zostałoby puste i Tomek nie dojechałby rowerem do babci. Też dobra: Tomek musiałby poprosić kogoś innego o pompkę albo iść pieszo.

Poziom 2: 6-7 lat

Dochodzą sz, cz, ch i zmiękczenia, a zdania mogą mieć do 8 wyrazów.

Tekst 3: Szalik na bałwanie (43 wyrazy)

Wyrazy: 43; zdania: 9; trudności: sz, dz, rz, ś, ó w wyrazie „znów”; pytania: 3 (wyszukanie, kolejność, wniosek)

Rano dzieci wybiegły do ogrodu. Bałwan stał pod oknem. Nie miał jednak szalika. Ola i Jaś szukali go przy płocie. Nagle Jaś zadarł głowę. Szalik wisiał wysoko na gałęzi jabłoni. W nocy wiał mocny wiatr. Dzieci zdjęły szalik kijem. Bałwan znów miał szalik.

1. Gdzie wisiał szalik?
2. Ułóż zdarzenia w kolejności, wpisując cyfry 1-3: ( ) Dzieci zdjęły szalik kijem. ( ) Ola i Jaś szukali szalika przy płocie. ( ) Jaś zadarł głowę.
3. Dlaczego szalik był na drzewie?

Odpowiedzi:

1. Na gałęzi jabłoni.
2. Zdjęły kijem: 3. Szukali przy płocie: 1. Zadarł głowę: 2.
3. Przykład: W nocy wiał mocny wiatr, który zerwał szalik z bałwana i zarzucił go na gałąź. Też dobra: Szalik poleciał z wiatrem i zahaczył się o gałąź jabłoni.

Tekst 4: Pies, który bał się burzy (52 wyrazy)

Wyrazy: 52; zdania: 10; trudności: ch, cz, ś, ć, rz, ż, ó; pytania: 3 (wyszukanie, prawda lub fałsz, wniosek)

Wieczorem nad domem Kasi zagrzmiało. Pies Fafik schował się pod łóżko. Cały drżał i skamlał. Kasia nie krzyczała na niego. Usiadła na podłodze obok łóżka. Wzięła książkę i zaczęła mu czytać bajkę. Mówiła cicho i spokojnie. Po chwili grzmot ucichł. Fafik wyszedł spod łóżka i polizał jej rękę. Burza już się skończyła.

1. Kto pomógł psu?
2. Prawda czy fałsz: Kasia krzyczała na Fafika, żeby wyszedł spod łóżka.
3. Jak czuł się Fafik i po czym to poznajesz?

Odpowiedzi:

1. Kasia.
2. Fałsz. Kasia nie krzyczała, tylko cicho czytała psu bajkę.
3. Przykład: Fafik się bał, bo schował się pod łóżko, drżał i skamlał. Też dobra: Był przestraszony, bo drżał i nie chciał wyjść spod łóżka.

Poziom 3: 8-9 lat

Zdania są dłuższe, pojawia się dialog, a jedno pytanie wymaga odpowiedzi pełnym zdaniem.

Tekst 5: Kto zjadł truskawki? (91 wyrazów)

Wyrazy: 91; zdania: 15; trudności: dialog, rz, ż, ó, dz; pytania: 4 (wyszukanie, wyszukanie, wniosek, ocena)

Zuzia położyła miskę truskawek na parapecie otwartego okna. Kiedy wróciła, miska była pusta. Zuzia zawołała: „Staś, to ty zjadłeś moje truskawki!” Staś pokazał czerwone palce. Odpowiedział: „To od flamastra, nie od truskawek.” Zuzia mu nie uwierzyła.

Wtedy zobaczyła na parapecie małe czerwone ślady. Prowadziły do klatki papugi Gucia. Obok klatki leżało zielone piórko. Drzwiczki klatki były otwarte. Gucio siedział na drążku z czerwonym dziobem. Zuzia zapytała: „Gucio, co robiłeś przy truskawkach?” Papuga odpowiedziała: „Pyszne!” Staś założył ręce i powiedział: „Czekam na przeprosiny.” Zuzia przeprosiła brata i schowała nowe truskawki w lodówce.

1. Co zniknęło z miski?
2. Kogo Zuzia podejrzewała najpierw?
3. Po czym Zuzia poznała, kto to był?
4. Czy Staś słusznie się obraził? Odpowiedz pełnym zdaniem.

Odpowiedzi:

1. Truskawki.
2. Brata, czyli Stasia.
3. Przykład: Po małych czerwonych śladach na parapecie, które prowadziły do klatki papugi. Też dobra: Po zielonym piórku przy klatce i czerwonym dziobie Gucia.
4. Przykład: „Tak, Staś słusznie się obraził, bo Zuzia oskarżyła go o coś, czego nie zrobił.” Też dobra: „Nie, bo Staś miał czerwone palce i wyglądał podejrzanie, więc Zuzia mogła się pomylić.”

Tekst 6: Mapa do skarbu dziadka (111 wyrazów)

Wyrazy: 111; zdania: 16; trudności: dialog, wskazówki o kierunku, sz, rz, ó; pytania: 4 (kolejność, kierunek, wniosek, pełne zdanie)

Dziadek dał Michałowi starą kartkę z mapą. Na mapie stały trzy krótkie wskazówki. Pierwsza mówiła: stań przy studni. Druga kazała zrobić trzy kroki prosto. Trzecia polecała skręcić w lewo za szopą. Michał uważnie przeczytał je dwa razy. Potem stanął przy studni i policzył kroki. Za szopą skręcił tak, jak kazała mapa. Pod wysoką gruszą stała drewniana skrzynka. W środku leżał zwykły stary zeszyt. Michał rozczarował się, ale otworzył go.

Były w nim rysunki, które dziadek robił jako chłopiec. Na ostatniej stronie stało: „Dla Michała, żeby też rysował.” Michał pobiegł do dziadka i zapytał: „Czy to jest skarb?” Dziadek odpowiedział: „Tego nie kupisz w żadnym sklepie.” Michał wziął ołówek i narysował studnię.

1. Ułóż kroki z mapy w kolejności, wpisując cyfry 1-3: ( ) skręcić w lewo za szopą, ( ) stanąć przy studni, ( ) zrobić trzy kroki prosto.
2. W którą stronę skręcił Michał za szopą?
3. Dlaczego dziadek uważał zeszyt za skarb?
4. Jak zmieniło się nastawienie Michała do zeszytu? Odpowiedz pełnym zdaniem.

Odpowiedzi:

1. Skręcić w lewo: 3. Stanąć przy studni: 1. Zrobić trzy kroki: 2.
2. W lewo, bo tak polecała trzecia wskazówka, a Michał skręcił zgodnie z mapą.
3. Przykład: Bo nie można go kupić w sklepie, a rysunki dziadka z dzieciństwa są niepowtarzalne. Też dobra: Bo to pamiątka dla Michała i zachęta, żeby sam rysował.
4. Przykład: „Najpierw Michał był rozczarowany, że skarbem jest zwykły zeszyt, a na końcu sam zaczął rysować.” Też dobra: „Zeszyt najpierw mu się nie podobał, ale po obejrzeniu rysunków dziadka zrozumiał, że to wyjątkowa pamiątka.”

Jakie pytania sprawdzają, czy dziecko zrozumiało tekst?

Takie, na które nie da się odpowiedzieć, przepisując zdanie z tekstu. Test jest prosty: spróbuj zakreślić w tekście miejsce z odpowiedzią. Jeśli wystarczy je przepisać, pytanie sprawdza oczy, a nie rozumienie, dlatego w każdym tekście zostawiam co najmniej jedno pytanie z wnioskiem.

Są trzy typy pytań:

• Wyszukanie: odpowiedź stoi w tekście, na przykład „Kto szukał kury?” albo „Gdzie wisiał szalik?”.
• Wniosek: odpowiedzi nie ma dosłownie, dziecko musi ją dopowiedzieć. Tekst o szaliku mówi tylko, że w nocy wiał wiatr, a związek z drzewem trzeba sobie wyobrazić. Tak samo działa pytanie „Po czym Zuzia poznała, kto to był?”.
• Ocena: dziecko mówi, co sądzi, i to uzasadnia, na przykład „Czy Staś słusznie się obraził?”.

Pytania zamknięte, jak prawda lub fałsz, szybko sprawdzają wyszukanie. Pytanie otwarte wymaga własnych słów, a pytanie-wniosek to pytanie otwarte, na które tekst odpowiada tylko pośrednio. Dwa pytania na poziomie 1 to minimum: jedno o fakt, drugie o wniosek.

Jak pracować z krótkim tekstem w domu?

Najpierw rozmowa, potem kartka i zawsze jeden tekst na raz.

1. Przeczytaj tytuł i zapytaj, o czym według dziecka będzie tekst.
2. Poproś, żeby dziecko przeczytało tekst samo, na głos.
3. Zadaj pytania najpierw ustnie, dopiero potem daj kartkę, na której dziecko zapisze odpowiedzi.
4. Przy złej odpowiedzi nie podawaj właściwej: niech dziecko wróci do zdania i pokaże je palcem.
5. Na poziomie 3 poproś o jedną odpowiedź pełnym zdaniem, na przykład „Staś słusznie się obraził, bo…” zamiast samego „tak”.

Jeden tekst to 10-15 minut, a ten sam tekst można przeczytać jeszcze drugiego dnia. Na poziomie 1 rodzic może czytać na zmianę z dzieckiem, zdanie po zdaniu. Gdy odpowiedzi pełnym zdaniem idą już bez trudu, dziecko może opowiedzieć tekst w kilku zdaniach, na początek w dwóch. Jak to ćwiczyć, opisuje wpis o streszczeniu.

Co, jeśli tekst jest za trudny albo za łatwy?

To zależy od tego, jak dziecko odpowiada: gdy zatrzymuje się w wielu wyrazach albo nie pamięta początku, tekst jest za trudny, a gdy odpowiada bez wracania do tekstu, za łatwy.

• Za trudny: cofnij się o jeden poziom albo przeczytaj tekst dziecku na głos i zadaj te same pytania.
• Za łatwy: przejdź na wyższy poziom albo dodaj pytanie-ocenę.

Czytanie tekstu dziecku na głos to słuchanie ze zrozumieniem: ten sam tekst z tymi samymi pytaniami służy dziecku, które czyta samo, i młodszemu, które tylko słucha i odpowiada. Jeśli dziecko nie składa jeszcze wyrazów z poziomu 1, punktem wyjścia jest nauka czytania sylabami krok po kroku.

Pytania rodziców o krótkie teksty

Jak wydrukować te teksty?

Użyj polecenia Drukuj w przeglądarce: krótkie teksty do wydruku nie mają osobnego pliku, a każdy z pytaniami i kluczem mieści się na jednej kartce. Klucz można zagiąć albo odciąć, zanim dziecko dostanie kartkę.

Czy krótki tekst nadaje się do przepisywania?

Tak, nadaje się tekst z poziomu 1 albo 2, po wcześniejszym przeczytaniu. Dziecko przepisuje 2-3 zdania, a potem porównuje kopię z oryginałem litera po literze.

Gdzie szukać tekstów dla 6-latka i dla starszych klas?

Etap sprzed poziomu 1, czyli pierwsze sylaby i krótkie teksty dla sześciolatka, zebrano w osobnym wpisie. Dla dziecka, które skończyło poziom 3, są dłuższe czytanki dla klasy 2 oraz karty dla trzecioklasisty z zadaniami i sprawdzianem.